TP, Sesta-feira, Des 14,
2007
Dili – Governu
sei aumenta salaries ba membru F-FDTL sira iha tinan
2008 oin mai. F-FDTL mos sei hetan subsidiu ba viajen
privadu.
Programa diak ba F-FDTL nian ne’e
bazeia ba proposta orsamentu Sekretariu Estadu Defeza
nian nebe hamutuk milaun $14 ba tinan fiscal 2008.
Tuir planu, salario membru F-FDTL
nian sei aumenta to’o $127.00 husi $85.00.
Kestaun hirak ne’e hato’o husi Sekretariu
Estadu Defeza, Júlio Tomas Pinto ba jurnalista
sira hafoin remata diskusaun proposta orsamentu
geral estadu nian ba tinan 2008 ho komisaun B assuntu
seguransa e defeza, Kinta horseik iha parlamentu.
“Salariu ba F-FDTL nian,
klaru ida ne’e sai prioridade bo’ot
husi programa annual Sekretariu Estadu Defeza nian,
tanba hare katak kestaun ne’e sai hanesan
preukupasaun bo’ot ba representate povu, li-liu
ba povu Timor Lorosa’e hotu, inklui mos sai
razaun husi krize tinan kotuk liu ba. Tanba ne’e
ba futuru ami hadia ona sira nia salariu nebe mak
inklui ona iha proposta orsamentu ne’e,”
informa Júlio.
Júlio realsa katak, salario
ne’e, se parlamentu aprova, konserteza kada
membrus F-FDTL sei simu vensimentu $127.00.
“Purtantu maske ki’ik,
maibe tanba ita tenki la’o neneik. Se kompara
ho tinan kotuk, kada forsa so simu deit $85.00,”
dehan nia.
Alem de salariu, Júlio hatutan,
iha subsidiu mos ba kada forsa, wainhira halao viajen
passa ferias. Purtantu wainhira sira ba vizita familia,
iha mos subsidiu ba transporte no seluk tan.
Liu tan Júlio esplika, iha mos prioridade
atu hasa’e rekursu humanus ba mebrus F-FDTL
sira. Tanba oras ne’e forsa F-FDTL ladun iha
rekursu humanus nebe ke sufsiente, li-liu ba nivel
strata no mestradu sira.
“Tanba ne’e, iha montante
ne’e mos inklui ho programa atu haruka sira
ba eskola, nebe mak bele iha UNTL ka ba liur (estranjeiru),
liliu mos programa haruka ba sai membru kolejiu
iha Australia, Indonesia ka iha fatin seluk,”
hatutan Júlio. Além de ne’e,
iha mos planu halo rekrutamentu sarjana enjenharia
sira, atu bele tama ba iha kompañia nebe
mak komando prepara hela.
Parte seluk, Júlio hateten
atu hasa’e kapasidade F-FDTL, husi sekretariadu
ba parte asistensia teknika nian, tuir planu mos
sei halo rekrutamentu ba timor-oan balun iha Portugal,
ke oras ne’e reforma tiha ona husi military.
“Timor-oan sira ne’e
mesak iha kapasidade militar no sira prontu atu
mai fo treinamentu ba F-FDTL. Purtantu, ita iha
tiha ona akordu ho Portugal kona kooperasaun tekniku
militar no sei realiza iha tinan oin, se kuandu
ita nia orsamentu ne’e passa. Além
de iha mos orsamentu uitoan ba adviser nasional
timor-ona neb ke iha kapasaidade atu sira bele sai
analisis ba Sekretariadu Defeza,” nia hateten.
Júlio hatutan tan katak
,husi orsamentu nebe mak iha, sufsinte duni atu
aloka hotu sira nia programa durante tinan ida.
Tanba tuir duni programa neb ke preparadu tiha ona.
“ Por exemplu, planu atu
oinsa bele kria lei, tanba ba tinan oin ami iha
planu tolu mak atu hala’o. Ida mak legal reform,
ifrakstrutura no seluk mak kona ba konsolidasaun
sivil militar, nebe mak iha konsolidasaun ne’e
sei hala’o husi F-FDTL no militar sira no
entre PNTL no F-FDTL sira. Maibe kona ba legal-reform,
tanba ita sei presiza lei iha reforma militar, liliu
ba polisia militar (PM) no mos lei ba prokurament
militar nian. Tanba militar nia prokurament la’os
parte ida husi sivil nian, nebe mak susar atu ita
kontrola sasan neb eke tama mai, liliu kona ba sasan
militar nian,” nia akresenta.
Parte seluk,hatan kona ba ezekusaun
orsamentu tranzisaun nian, Júlio hateten
ba Sekretariadu Defeza oras dadaun konsege exekuta
ona orsamentu kuaze 92% husi total nebe ke iha.
“Signifika orsamentu ne’e
bele hotu iha fim-de-Dezembru, maske iha ida ka
rua mak sei tama iha Cary Overs, maibe ami fiar
katak sei exekuta hotu,” nia afirma.