TP, Kinta-feira 14 Fev 2008

Salsinha: Povu Tenki Moris Ho Paz

Dili – Komandante F-FDTL Brigadeiru General Taur Matan Ruak apela ba Gastão Salsinha ho ninia grupu sira hodi foti dalan ida ne’ebe bele fo kontribuisaun ba paz no estabilidade nasaun nian.

Nia mos apela ba polulasaun balun ne’ebe maka fo suporta ba Salsinha ho ninia grupu atu kontribui ba estabilidade nasaun nian.

Prokurador Geral Repúblika hasai ona mandatu kapturasaun ba ema nain 12 iha Kinta (14/02) no sei bele hasai mandatu ida tan iha Sesta (15/02) ba ema nain 5 ne’ebe sai suspeitu ba tentativa oho Prezidente Repúblika José Ramos Horta no PM iha Segunda semana kotuk.

Brigadeiru Taur informa katak Kinta (14/02), F-FDTL komesa hala’o ona operasaun buka suspeitu sira ne’ebe mak involve iha asaun ataka lider nasaun nain rua ne’e.

Operasaun ne’e F-FDTL hala’o iha foho Kameia, Becora.

Nia dehan F-FDTL hetan informasaun katak suspeitu sira liu husi mota laran iha parte Sabraka Laran depois sa’e ba mota ulun, no hare katak populasaun balun hetan deskunfia katak sira subar suspeitu sira ne’e.

“Iha populasaun balun ke tur lametin, e deskunfia katak sira proteze sira”, dehan Brigadeiru Taur.
“Populasaun barak mak subar sira. Subar sira la’os solusaun diak, bele kontrariu. Sira ajuda atu tau risku ba sira nia vida rasik, ajuda tau risku ba futuru nasaun ne’e rasik”.

Komandante Taur dehan nia parte mos deskunfia katak Salsinha mos subar an hela iha uma ida iha capital, Dili.

“Barak subar iha uma. Ita bo’ot sira hare intervista Salsinha nian,” tenik Komandante Taur.

“Tanba ne’e maka dala ida tan (katak) Salsinha ho ninia grupu sira atu bele buka dalan ida ne’ebe diak liu atu kontribui ba solusaun, solusaun ne’ebe lori paz ba ita nia rain,” husu nia.

Brigadeiru mos husu ba lider politika sira atu bele tau interese nasional primeiru, atu nune’e bele defende prinsipiu demokrasia no liberdade ne’ebe maka povu rasik hakarak.

Nia mos apela ba joven sira atu bele kontribui ba nasaun nia diak, tanba futuru nasaun nian iha sira nia liman.

Joven sira mak futuru nasaun nian no nasaun nia futuru iha sira nia liman. Futuru sei lao diak se ohin sira servisu makas no futuru sei ladiak se ohin sira servisu lamakas no halo buat sala deit,” dehan Komandante.

Entretantu, Salsinha dehan nia parte hakarak sidadaunTL atu moris iha paz nia laran.

“Ami hakarak kada ema ida iha Timor Leste atu moris ho paz no laiha tauk ho justisa. Ne’e maka ami espera atu halo.”

“Hau nia objektivu mak atu luta ba justisa,” dehan nia.

Maibe mane ne’ebe konsidera an troka Alfredo Reinado Alves hodi lidera ninia grupu hateten nia iha kilat bot, no sei la rende.

Eis Tenente military, Gastão Salsinha hateten, nia kaer komando ba grupu hafoin Alfredo hetan oho durante tentativa oho Prezidente José Ramos Horta Segunda semana kotuk.

“Se militar Timor Leste nian mai kaer hau, hau sei defende hau nia an,” nia hateten ba televizaun Channel Nine.

“Hau mos soldadu ida, tan ne’e maka hau iha dignidade nudar soldadu ida. Se soldadu ida mai atu ataka hau, hau sei hasoru.

“Se hau nia suportador sira hakarak hau atu intrega an ba governu, depois hau sei prontu atu halo ida ne’e.”

Salsinha dehan nia la’os inimigu Australia no suporta tropa estrangeiru iha nasaun ida ne’e, tanba sira ne’e heroi hodi ajuda sira, povu Timor Leste.

Nia konsidedra ataka Segunda ne’ebe hatudu Ramos Horta hetan tiru no kanek, no PM Xanana Gusmão ses an ho diak, hanesan parte ida husi planu komplikadu ida.

Nia sei la hateten tanba saida maka sira hakarak oho lider nain rua ne’e, ka kaer sira deit.

Maibe nia hatutan, “Se ami hakarak oho nia (Prezidente) ami bele oho nia direitamente.”

“Hau sei la hateten ba ita bo’ot sira, saida mak planu konaba ataka ne’e, maibe hau sei hateten ba ita bo’ot bainhira ba tribunal.”

Salsinha dehan, Reinado kontakta planu ne’e tanba nia hare katak, buat ida la’o lalos ona ho diak.
Ho Alfredo nia mate, Salsinha dehan, nia maka agora sei lidera grupu.

Nia (Alfredo) nudar hau nia komandante no hau nia vise, nia hetan oho ona, klaru hau sei troka nia,” nia dehan.

Brigadeiru Taur dehan nia la’os husu Salsinha atu rende, maibe husu nia atu tenki foti dalan ne’ebe bele kontribui ba paz.

“Saida maka diak mak koko hodi buka solusaun diak, ” dehan nia.

“Solusaun diak ne’e maka solusaun paz,” tenik Komandante Taur.

“Hau la’os husu sira atu rende, hau husu sira atu buka solusaun diak, solusaun diak liu.”

Bainhira vizita Dili semana kotuk, PM Australia Kevin Rudd hateten Australia sei mantein ninia tropa sira iha Timor Leste se kuandu sei presiza no sei halo kualker buat ruma hodi defende nasaun joven demokrátiku ida ne’e.

Xefe governu Australia nian ne’e mos fo mensagem ida makas ba ema sira ne’ebe mak hamutuk ho eis Komandante Polisia Militar Alfredo Reinado Alves hodi ataka Prezidente José Ramos Horta, Segunda (11/02).

“Ida ne’e kaixa votu, no laos ho kilat, ida ne’e maka desizaun ba ita nia nasaun rua ne’e foti,” PM Rudd dehan, hafoin hasoru malu ho Primeiru Ministru Xanana Gusmão iha Palacio Governu.

Xefe Defeza Australia nian, Angus Houston – ne’ebe hal viajem hamutuk mai Dili ho PM Rudd no Komisionario Polisia Federal Mick Kiltie – dehan tropa Australia hahu buka hela suspeitu sira.

Sira ajuda hela forsa seguransa TL no polisia ONU hodi buka kuaze ema nain 30 ne’ebe armadu, ne’ebe fiar katak subar hela iha foho leten, dehan xefe Aero Marshal Houston.

“Ami sei ajuda autoridade iha ne’e hodi lori ema sira ne’e ba justisa,” dehan nia.

Tropa Australia sira ne’ebe maka hala’o hela operasaun ne’e inklui tropa elite Australia nian – SAS fila fali mai iha nasaun hafoin hetan aprovasaun husi PM Rudd. Iha operasaun hasoru Alfredo Reinado ho ninia grupu iha Marsu 2006, FSI hetan lidera husi tropa SAS. Iha operasaun nia hamate Alfredo nia ema nain lima. (toz/azy)